5 بهمن 1390

اعمال و مناسبت‌های ماه ربیع‎الاول

مولف: مدیر سیستم   /  دسته: دسته بندی نشده   /  رتبه دهید:

ماه ربیع الاول آمیخته با خاطره غم انگیزی چون شهادت امام حسن عسكری(ع) و مطابق روایت معروف، ماه میلاد مبارك پیامبر گرامی اسلام(ص) و حضرت صادق(ع)، هجرت پیامبر اكرم(ص) از مكه به مدینه، آغاز امامت پربركت حضرت بقیة اللّه(عج) و ماه رخداد واقعه عظیم «لیلة المبیت» است و در مجموع از ماه‌های بسیار پربركت و پرخاطره‌ای است كه سزاوار است، همه علاقه‌مندان مكتب اهل بیت(ع) آن را ارج نهند و گرامی بدارند.

در شرح رخدادهای مختلف واقع شده در ماه ربیع الاول می‌خوانیم؛ 

شب اول ربیع الاول:

این شب به نام «لیلة المبیت» مزین است، در این شب یك حادثه مهم تاریخی واقع شده است؛ در سال سیزدهم بعثت، رسول خدا(ص) از مكه به قصد هجرت به سوی مدینه، از شهر خارج شد و در «غار ثور» پنهان گردید و امیرمؤمنان حضرت علی(ع) برای اغفال دشمنان، فداكارانه در بستر آن حضرت خوابید و مشركان قریش كه خانه رسول خدا(ص) را محاصره كرده بودند، به گمان آن كه ایشان در بستر آرمیده است، تا صبح منتظر ماندند و چون صبحگاهان با شمشیرهای برهنه به منزل آن حضرت هجوم بردند تا رسول اللّه(ص) را بكشند، حضرت علی (ع) را دیدند كه از آن بستر برخاست، بدین ترتیب، پیامبر گرامی اسلام(ص) در فرصتی مناسب خود را از چنگال مشركان قریش نجات داد و امام علی(ع) نیز با این فداكاری، عشق، علاقه و برادری خود را نسبت به ایشان نشان داد؛ این در حالی بود كه هر زمان ممكن بود كسی را كه در آن بستر خوابیده بود به قتل برسانند.

بنابراین آیه شریفه «وَ مِنَ النّاسِ مَنْ یشْرِی نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللّهِ وَ اللّهُ رَئُوفٌ بِالْعِبادِ; (سوره بقره، آیه 207) بعضی از مردمِ (با ایمان و فداكار) جان خود را در برابر خشنودی خدا می فروشند; و خداوند نسبت به بندگان مهربان است» در حق امیرالمومنین (ع) نازل شد.

سال هجرت رسول خدا (ص) مبدأ تاریخ مسلمانان است و تحولی عظیم در جهان اسلام روی داد.

روز هشتم ربیع الاول:

در روز هشتم این ماه در سال 206 هجری قمری، شهادت امام حسن عسكری(ع) طبق روایتی واقع شده است و از همان روز، امامت حضرت صاحب الزمان، حجه بن الحسن ـ عجل الله تعالی فرجه الشریف ـ آغاز گردید.

روز دهم ربیع الاول:

روز ازدواج رسول خدا (ص) با حضرت خدیجه كبری(ع) است به همین مناسبت روزه این روز به عنوان شكرگزاری مستحب شمرده شده است.

روز دوازدهم ربیع الاول:

این روز مطابق نظر مرحوم شیخ كلینی و مسعودی و همچنین مشهور میان اهل سنت، روز ولادت با سعادت نبی مكرم اسلام حضرت محمد (ص) است.

همچنین در این روز، رسول خدا (ص) بعد از 12 روز كه مسیر راه میان مكه و مدینه را پیمودند وارد مدینه شدند و نیز روز انقراض دولت بنی مروان در سال 132 هجری قمری است.

روز چهاردهم ربیع الاول:

در سال 64 هجری قمری در چنین روزی، یزید بن معاویه به هلاكت رسید.

وی پس از سه سال و نه ماه خلافت كه همراه با جنایات عظیمی بود - كه مهمترین آن واقعه كربلا و شهادت حضرت ابی عبداللّه الحسین (ع) و یارانشان است - در سن سی و هفت سالگی در منطقه «حوران» زندگیش به پایان رسید; جنازه اش را در دمشق دفن كردند، ولی اكنون اثری از آن نیست.

شب هفدهم ربیع الاول:

طبق روایات مشهور شیعه، شب ولادت حضرت خاتم الانبیاء رسول معظم اسلام (ص) است و شب بسیار مباركی است.

همچنین یكسال قبل از هجرت رسول خدا (ص)، در چنین شبی معراج آن حضرت صورت گرفت.

روز هفدهم ربیع الاول:

همان گونه كه گفتیم مشهور میان علمای امامیه آن است كه روز هفدهم ربیع الاول، روز ولادت با سعادت رسول خدا حضرت محمد بن عبداللّه (ص) است و معروف آن است كه ولادتشان در مكه معظمه، واقع شده است و زمان ولادت آن حضرت هنگام طلوع فجر، روز جمعه، سال عام الفیل بوده است. (عام الفیل سالی است كه ابرهه با لشكرش كه بر فیل سوار بودند به قصد تخریب كعبه آمد، ولی همگی نابود شدند و پیامبر مكرم اسلام در همان سالی به دنیا آمدند كه این رخداد به وقوع پیوست).

همچنین در چنین روزی در سال 83 هجری قمری، ولادت امام صادق (ع) واقع شده است و از این جهت نیز بر اهمیت این روز افزوده شده است.

اعمال ماه ربیع الاول:

اعمال مشترك اول هر ماه:

دعای هنگاه رویت هلال، خواندن سوره حمد، نماز اول ماه و روزه گرفتن، اعمال مشترك اول هر ماه قمری هستند كه می‌توانید برای مشاهده شرح و كیفیت انجام آنها به نشانی اینترنتی زیر مراجعه كنید:

http://persian.makarem.ir/prayer/?gid=267

روز اول ربیع الاول:

علما گفته اند مستحب است، به شكرانه هجرت موفقیت آمیز رسول خدا (ص) این روز را روزه بگیرند و صدقه و انفاق و احسان كنند و همچنین زیارت آن بزرگوار، در این روز مناسب است.

مرحوم «سید بن طاووس»، دعایی را برای این روز در كتاب اقبال نقل كرده است.

روز دوازدهم ربیع الاول:

در این روز خواندن دو ركعت نماز مستحب است كه در ركعت اول بعد از خواندن سوره حمد، سه مرتبه سوره «قل یا ایها الكافرون»(سوره كافرون) و در ركعت دوم بعد از حمد، سه مرتبه سوره «قل هو الله احد»(سوره توحید) خوانده می‌شود.

روز هفدهم ربیع الاول:

همان گونه كه قبلا گفته شد این روز مطابق نظر مشهور علمای امامیه، روز ولادت رسول خدا (ص) و همچنین میلاد امام صادق (ع) است و روزی است بسیار مبارك كه دارای اعمالی است:

1) غسل؛ به نیت روز هفدهم ربیع الاول.

2) روزه؛ كه برای آن فضیلت بسیاری نقل شده است، از جمله در روایاتی از ائمه معصومین(علیهم السلام)آمده است: كسی كه این روز را روزه بدارد، خداوند برای او ثواب روزه یكسال را مقرر می فرماید.

3) دادن صدقه، احسان نمودن و خوشحال كردن مؤمنان و به زیارت مشاهد مشرفه رفتن (اماكن زیارتی).

4) زیارت رسول خدا (ص) از دور و نزدیك; در روایتی از آن حضرت آمده است: هر كس بعد از وفات من، قبرم را زیارت كند مانند كسی است كه به هنگام حیاتم به سوی من هجرت كرده باشد، اگر نمی توانید مرا از نزدیك زیارت كنید، از همان راه دور به سوی من سلام بفرستید (كه به من می رسد).

5) زیارت امیر مؤمنان، حضرت علی (ع) نیز در این روز مستحب است با همان زیارتی كه امام صادق (ع) در چنین روزی كنار ضریح شریف آن حضرت (ع) ایشان را زیارت كردند.

متن این زیارتنامه را می‌توانید با مراجعه به نشانی اینترنتی زیر مطالعه كنید:

http://persian.makarem.ir/prayer/?gid=217


6) تكریم، تعظیم و بزرگداشت این روز بسیار بجا است، مرحوم «سید بن طاووس»، در كتاب اقبال، در تكریم و تعظیم این روز به خاطر ولادت شخص اول عالم امكان و سرور همه ممكنات حضرت نبی اكرم (ص) سفارش بسیار كرده است. بنابراین، سزاوار است مسلمانان با برپایی جشن ها و تشكیل جلسات، هرچه بیشتر با شخصیت نبی مكرم اسلام (ص)، سیره و تاریخ زندگی ایشان آشنا شوند و از آن، برای ساختن جامعه‌ای اسلامی و محمدی بهره كامل گیرند.

منابع:

ـ مفاتیح نوین، آیت‌الله ناصر مكارم شیرازی و همكاران، نوبت و سال چاپ: بیست و دوم 1389، ناشر:انتشارات امام علی بن ابی طالب(ع).

ـ پایگاه اینترنتی آیت‌الله العظمی ناصر مكارم شیرازی

تعداد مشاهده (540)       نظرات (0)

نظرات کاربران درباره مقاله "اعمال و مناسبت‌های ماه ربیع‎الاول"


نظرتان را بیان کنید

نام:
پست الکترونیکی:
نظر:
کد بالا را در محل مربوطه وارد نمایید